- 02 phương pháp xác định hàm lượng khí CO2 trong bia theo TCVN 5563:2009
- Xác định độ axit trong bia theo TCVN 5564:2009 (AOAC 950.07)
- Phương pháp xác định hàm lượng diacetyl trong bia bằng UV-VIS theo TCVN 6058:1995
- 04 Kỹ thuật chế biến cà phê nhân xanh
- Cơ chế lên men nước mắm: Vai trò của enzyme & vi sinh vật
- 04 Phương pháp chế biến nước mắm truyền thống
- Quy trình công nghệ sản xuất bột chuối xanh
- Quy trình sản xuất tinh bột khoai mỡ (Dioscorea alata) – 06 phương pháp
Giải pháp theo ngành
Giải pháp cho ngành chế biến thịt và thủy sản
Thịt và thủy sản là nhóm thực phẩm có rủi ro vi sinh cao và yêu cầu xuất khẩu khắt khe. FoSciTech giúp nhà máy thiết lập chuỗi kiểm soát nhiệt độ – thời gian, quản lý phụ gia và năng lực phân tích để đáp ứng cả thị trường trong nước lẫn nhà nhập khẩu.
- Xúc xích, giò chả
- Thịt nguội, thịt hun khói
- Đồ hộp thịt, cá
- Tôm, cá đông lạnh
- Surimi
- Nước mắm
Công nghệ – ngành thịt & Thủy sản
Thách thức kỹ thuật của ngành
Các vấn đề nhà máy thường gặp và cần kiểm soát
Gián đoạn chuỗi lạnh
Nhiệt độ nguyên liệu vượt ngưỡng trong tiếp nhận, sơ chế hoặc chờ cấp đông làm vi sinh vật phát triển nhanh.
Histamine trong cá
Hình thành khi cá họ thu ngừ, cá nục bị bảo quản không đủ lạnh; không bị phá huỷ khi nấu.
Phụ gia nitrite, phosphate
Cần trong giới hạn cho phép: nitrite ổn định màu và ức chế Clostridium, phosphate giữ nước.
Listeria trong sản phẩm ăn liền
Listeria phát triển được ở nhiệt độ lạnh; nhiễm chéo sau xử lý nhiệt là rủi ro chính.
Tồn dư kháng sinh thủy sản
Yêu cầu kiểm soát chặt từ vùng nuôi để đáp ứng thị trường xuất khẩu.
Quy trình chế biến sản phẩm thịt và các điểm kiểm soát
Các công đoạn chính và thông số cần kiểm soát
- 01
Tiếp nhận nguyên liệu
Kiểm tra nguồn gốc, cảm quan, nhiệt độ; thủy sản kiểm tra thêm histamine, kháng sinh.
Thông số: Nhiệt độ tâm nguyên liệu lạnh
- 02
Rã đông & sơ chế
Hạn chế thời gian ở vùng nhiệt độ nguy hiểm.
Thông số: Rã đông có kiểm soát nhiệt độ
- 03
Xay, phối trộn, nhũ tương hoá
Giữ lạnh để nhũ tương bền, định lượng phụ gia chính xác.
Thông số: Nhiệt độ hỗn hợp thấp, định lượng muối – nitrite
- 04
Nhồi, định hình
Kích thước quyết định thời gian xử lý nhiệt.
Thông số: Khối lượng, kích thước đồng đều
- 05
Xử lý nhiệt
Thường là CCP; ghi nhận nhiệt độ tâm của sản phẩm lớn nhất.
Thông số: Đạt nhiệt độ tâm mục tiêu; đồ hộp theo giá trị F₀
- 06
Làm nguội nhanh
Ngăn bào tử nảy mầm; tách khu sau xử lý nhiệt để tránh nhiễm chéo.
Thông số: Qua nhanh vùng nhiệt độ nguy hiểm
- 07
Đóng gói & cấp đông / bảo quản lạnh
Kiểm tra nhãn, độ kín, nhiệt độ kho.
Thông số: Hút chân không / MAP; −18 °C với hàng đông lạnh
Thông số là khoảng tham khảo phổ biến trong tài liệu chuyên ngành. Giá trị cho từng nhà máy được xác định theo sản phẩm, thiết bị và kết quả khảo sát.
Dây chuyền – ngành thịt & Thủy sản
Các trạm của dây chuyền thuỷ sản đông lạnh
Trình tự điển hình; bước luộc, hấp chỉ có khi làm hàng chín.
- 01
Tiếp nhận – ướp đá
Kiểm tra nguyên liệu, rửa, ướp đá hoặc ngâm nước lạnh để giữ nhiệt độ thấp trong khi chờ chế biến.
Thông số cần chỉ định: Lượng nguyên liệu mỗi ngày, nhu cầu đá vảy
- 02
Rửa – phân cỡ
Máy rửa, máy phân cỡ theo kích thước hoặc khối lượng; tôm thường được phân cỡ trước khi sơ chế sâu.
Thông số cần chỉ định: Loài, số cỡ, năng suất
- 03
Sơ chế
Bàn sơ chế inox, máy lột, máy fillet, máy lạng da tuỳ loài; phần lớn vẫn cần thao tác thủ công.
Thông số cần chỉ định: Dạng sản phẩm: nguyên con, lột vỏ, fillet
- 04
Ngâm – xử lý
Bồn ngâm có khuấy hoặc máy quay ngâm, giữ dung dịch ở nhiệt độ thấp trong suốt thời gian ngâm.
Thông số cần chỉ định: Thể tích mẻ, kiểu khuấy, làm lạnh dung dịch
- 05
Luộc, hấp (nếu có)
Máy luộc hoặc hấp băng tải, làm nguội nhanh ngay sau đó bằng nước lạnh.
Thông số cần chỉ định: Năng suất, kiểu gia nhiệt
- 06
Cấp đông
IQF cho hàng rời, tủ đông tiếp xúc cho hàng block, hầm đông gió cho hàng khay; cấp đông đến khi nhiệt độ tâm đạt -18 °C hoặc thấp hơn.
Thông số cần chỉ định: Kiểu cấp đông, năng suất, nhiệt độ tâm cần đạt
- 07
Mạ băng – bao gói
Mạ băng để giảm mất nước, cháy lạnh; cân, bao gói, dò kim loại và đóng thùng.
Thông số cần chỉ định: Tỷ lệ mạ băng, kiểu bao gói
- 08
Kho lạnh
Bảo quản thành phẩm ở -18 °C hoặc thấp hơn, giữ nhiệt độ ổn định khi xuất nhập hàng.
Thông số cần chỉ định: Sức chứa, nhiệt độ kho, cách xuất nhập
Danh mục thiết bị theo cụm
Tích chọn thiết bị cần báo giá; kỹ sư sẽ đối chiếu lại với cấu hình tổng thể.
Tích chọn mặt hàng cần báo giá; danh sách được giữ khi chuyển mục, chuyển trang. Ở thanh dưới màn hình, ghi số lượng, hãng hoặc mã hàng nếu đã biết (không biết thì để kỹ sư đề xuất), rồi bấm Gửi yêu cầu báo giá.
Tiếp nhận và sơ chế5
Xử lý và gia nhiệt4
Cấp đông và kho lạnh6
Bao gói và vệ sinh4
Phương án quy mô và mức tự động hoá
Chọn theo loài, dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ.
Phương án quy mô và mức tự động hoá
Chọn theo loài, dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ.
Cơ sở sơ chế
Tiếp nhận, sơ chế, ướp đá và giao cho nhà máy chế biến; đầu tư chủ yếu là đá vảy và bàn sơ chế.
Xưởng cấp đông nhỏ
Tủ đông tiếp xúc hoặc hầm đông gió, kho lạnh vừa; phù hợp hàng block, hàng khay.
Nhà máy IQF
Băng chuyền IQF, mạ băng, tái đông và đóng gói liên tục; cần nguồn lạnh lớn và nhiều nhân lực sơ chế.
Nhà máy hàng giá trị gia tăng
Thêm luộc, hấp, tẩm bột, chiên sơ bộ; yêu cầu phân khu sống – chín nghiêm ngặt.
Mức tự động hoá
Tự động ở phân cỡ, cấp đông, cân và đóng gói; sơ chế phụ thuộc loài và vẫn nhiều thủ công.
Tiêu chí chọn thiết bị chế biến thuỷ sản
Môi trường ướt, mặn và lạnh đòi hỏi vật liệu và thiết kế phù hợp.
Tiêu chí chọn thiết bị chế biến thuỷ sản
Môi trường ướt, mặn và lạnh đòi hỏi vật liệu và thiết kế phù hợp.
- Vật liệu tiếp xúc sản phẩm
- Inox 316L cho thiết bị thường xuyên tiếp xúc nước muối, nước biển, dung dịch clo; 304 cho vị trí ít ăn mòn.
- Thiết kế vệ sinh
- Bề mặt nhẵn, dễ tháo rửa, không đọng nước; băng tải dạng mô-đun nhựa thực phẩm.
- Tốc độ cấp đông
- Cấp đông nhanh tạo tinh thể đá nhỏ, giảm hao hụt khi rã đông và giữ cấu trúc thịt.
- Hệ lạnh
- Môi chất lạnh, cấu hình máy nén, khả năng điều chỉnh theo tải quyết định chi phí điện lâu dài.
- Phân khu sản xuất
- Bố trí thiết bị theo một chiều, tách khu nguyên liệu – sơ chế – thành phẩm, tách khu sống – chín.
- Giám sát nhiệt độ
- Ghi nhiệt độ tủ đông, kho lạnh liên tục, cảnh báo khi vượt ngưỡng.
- Năng lượng
- Panel cách nhiệt đủ dày, cửa kho kín, xả đá hợp lý, thu hồi nhiệt máy nén khi cần nước nóng.
- Phụ tùng
- Băng tải, dao, gioăng cửa kho lạnh, quạt dàn lạnh là hạng mục thay định kỳ.
Tiện ích và mặt bằng cần chuẩn bị
Nguồn lạnh và điện là hai hạng mục lớn nhất của nhà máy thuỷ sản đông lạnh.
- Nguồn lạnh đủ cho cấp đông, kho lạnh, máy đá; có tính tải đỉnh
- Nước sạch lưu lượng lớn, được khử trùng, cho sơ chế và làm đá
- Điện ba pha ổn định, đủ công suất cho máy nén lạnh
- Khí nén sạch, khô cho máy đóng gói, van điều khiển
- Hơi hoặc nguồn nhiệt cho luộc, hấp nếu có hàng chín
- Nền chống trơn, chịu nước muối, dốc và rãnh thoát dễ vệ sinh
- Mặt bằng bố trí một chiều, tách khu sạch và khu bẩn
- Hệ xử lý nước thải giàu đạm, muối; phương án cho vỏ, đầu
Gửi kèm khi yêu cầu báo giá
- Loài thuỷ sản và quy cách sản phẩm
- Lượng nguyên liệu mỗi ngày
- Kiểu cấp đông và sức chứa kho mong muốn
- Mặt bằng và nguồn điện hiện có
- Thị trường xuất khẩu dự kiến
Phân tích – ngành thịt & Thủy sản
Chỉ tiêu phân tích then chốt
Phương pháp tham chiếu; bấm Vật tư để xem đủ hoá chất, chất chuẩn, dụng cụ, thiết bị
| Chỉ tiêu | Phương pháp | Mục đích | Vật tư |
|---|---|---|---|
| Protein, độ ẩm, chất béo | Kjeldahl (ISO 937), sấy (ISO 1442), ISO 1443 | Ghi nhãn, chất lượng | Vật tư cho Protein, độ ẩm, chất béo |
| Muối (NaCl) | Chuẩn độ (ISO 1841) | Vị, bảo quản | Vật tư cho Muối (NaCl) |
| Nitrite | Quang phổ (ISO 2918) | Tuân thủ giới hạn phụ gia | Vật tư cho Nitrite |
| Histamine | HPLC hoặc huỳnh quang | An toàn thủy sản | Vật tư cho Histamine |
| TVB-N | Chưng cất – chuẩn độ | Độ tươi nguyên liệu | |
| Vi sinh vật gây bệnh | Salmonella (ISO 6579-1), Listeria (ISO 11290-1), E. coli | An toàn sản phẩm | Vật tư cho Vi sinh vật gây bệnh |
| Độ đạm nước mắm | Kjeldahl – nitơ tổng, nitơ amin, amoniac | Phân hạng chất lượng | Vật tư cho Độ đạm nước mắm |
Giải pháp – ngành thịt & Thủy sản
FoSciTech hỗ trợ ngành như thế nào
Các giải pháp áp dụng cho ngành
- HACCP / ISO 22000 & đào tạoHACCP cho xử lý nhiệt, chuỗi lạnh, kiểm soát Listeria.
- Chuyển giao công nghệ sản xuấtXúc xích, giò chả, đồ hộp, surimi, nước mắm.
- Chuyển giao phương pháp phân tíchHistamine, nitrite, muối, đạm, vi sinh tại phòng QC.
- Tư vấn đầu tư nhà máyMặt bằng tách khu sống – chín, kho lạnh, cấp đông.
Kiến thức liên quan
Bài viết trong thư viện Kiến thức FoSciTech
Câu hỏi thường gặp
Về công nghệ, dây chuyền và phân tích ngành thịt & Thủy sản
Histamine có bị phá huỷ khi nấu hay đóng hộp không?
Không. Histamine bền nhiệt nên phải kiểm soát từ khâu đánh bắt và bảo quản lạnh nguyên liệu; xử lý nhiệt chỉ diệt vi khuẩn chứ không loại được histamine đã hình thành.
Xử lý nhiệt thịt bao nhiêu độ là đủ?
Phụ thuộc sản phẩm và mục tiêu tiêu diệt vi sinh vật. Sản phẩm thịt chín thường đặt mục tiêu theo nhiệt độ tâm kèm thời gian giữ; đồ hộp axit thấp phải đạt giá trị tiệt trùng F₀ được tính toán và thẩm tra cho từng cỡ hộp.
Nên chọn tủ IQF hay tủ đông tiếp xúc?
IQF cho sản phẩm rời từng con, từng miếng, phù hợp hàng bán lẻ và giá trị cao, nhưng đầu tư lớn hơn. Tủ đông tiếp xúc cấp đông hàng block, hàng khay hiệu quả, đầu tư thấp hơn. Nhiều nhà máy kết hợp cả hai theo cơ cấu sản phẩm.
Có bổ sung tủ đông mới vào hệ lạnh hiện có được không?
Cần kiểm tra công suất máy nén, môi chất lạnh, đường ống và áp suất làm việc của hệ cũ. Nếu hệ cũ không đủ tải hoặc khác môi chất, phương án thường là cụm máy nén riêng cho thiết bị mới.
Bảo hành hệ thống lạnh được tính thế nào?
Phạm vi và thời hạn bảo hành ghi theo hợp đồng cho từng thiết bị. Điều kiện bảo hành thường gắn với vận hành đúng hướng dẫn và bảo trì định kỳ; môi chất nạp bổ sung, gioăng, dao thường là vật tư tính riêng.
Trao đổi về nhà máy thịt & Thủy sản của bạn
Trao đổi về sản phẩm, công suất và mục tiêu của nhà máy bạn. Kỹ sư FoSciTech phản hồi trong 24 giờ làm việc.
Chuẩn bị trước buổi trao đổi
- Sản phẩm, công suất, thị trường mục tiêu
- Hiện trạng thiết bị, mặt bằng, phòng lab
- Chỉ tiêu chất lượng, tiêu chuẩn cần đạt
- Mốc thời gian mong muốn
Chưa rõ giải pháp phù hợp? Kỹ sư FoSciTech phản hồi trong 24 giờ.
Hỏi chuyên gia